Helpdeskvraag: Wanneer plaats ik een bepaling onder artikel 50 in deel 3 van het bestek?

Een bestekschrijver loopt tijdens het opstellen van een bestek aan tegen keuzebepalingen onder artikel 50. Deze worden gebruikt om iets te regelen wat nog niet is opgenomen in de Standaard RAW Bepalingen. Maar hoe gebruik je deze bepalingen nu precies en hoe verhouden deze zich tot deel 3 van het bestek? De CROW-helpdesk biedt uitkomst.

André: Ik heb een vraag over deel 3 van het bestek.

Erik: Dag, wat is precies je vraag?

André: Ik ben bezig met het opstellen van een bestek. Nu zie ik dat er ook keuzebepalingen onder artikel 50 staan. Wanneer plaats je een bepaling in het bestek nu onder 50?

Erik: Het klopt dat wij in de catalogus met keuzebepalingen, bepalingen hebben opgenomen onder artikelnummer 50. Dit zijn keuzebepalingen die iets regelen wat nog niet is opgenomen in de Standaard RAW Bepalingen. Daarom staan deze onder artikel 50.

André: Maar alles wat ik toevoeg in deel 3 van het bestek is toch een toevoeging aan de Standaard? Dan moet ik dus alles onder artikel 50 plaatsen, behalve de bepalingen die iets wijzigen ten opzichte van de Standaard RAW Bepalingen.

Erik: Niet helemaal. Het gaat hier echt om zaken die nog niet aansluiten bij wat in de Standaard RAW Bepalingen is geregeld. Voeg je iets toe aan een bestaand artikel, dan vult de bestekschrijver dat artikel uit de Standaard RAW Bepalingen aan. Het onderwerp is dan al wel geregeld, maar je voegt daar iets aan toe of wijkt daarvan af. Je kunt dan aanvullen op een bestaand artikel.

André: Ik denk dat ik het begrijp. Dus alleen zaken die nog niet zijn geregeld in de Standaard RAW Bepalingen plaats je onder artikel 50. Anders wijzig je een bestaand artikel in de Standaard of vul je dat aan.

Erik: Klopt helemaal. Overigens ben je niet verplicht om dat op deze manier te doen. In de RAW-systematiek geldt nog steeds de regel dat een technische bepaling in deel 3 van het bestek moet aansluiten bij het juiste hoofdstuk en paragraafnummer. Dit in verband met de logische indeling van de technische bepalingen in zeven paragrafen.

Tot de RAW-versie 2025 nummerde CROW de bepalingen in de catalogus met keuzebepalingen op volgorde, beginnend bij artikelnummer 01 en vervolgens oplopend: 02, 03 enzovoorts.

Op verzoek van veel gebruikers hebben we dit in 2025 aangepast. Het bleek dat veel bestekschrijvers de nummering uit de catalogus met keuzebepalingen in het bestek zelf al omnummerden, zodanig dat de bepalingen hetzelfde nummer kregen als het bijbehorende artikel in de Standaard RAW Bepalingen. Artikelen zonder relatie met een artikel uit de Standaard kregen dan vaak het eerstvolgende ‘vrije’ artikelnummer.

Om deze bestekschrijvers van dienst te zijn, heeft CROW nu alle artikelen met een relatie tot een artikel in de Standaard hetzelfde artikelnummer en dezelfde artikelnaam gegeven. Alle overige artikelen - dus artikelen zonder relatie met een artikel uit de Standaard - hebben een artikelnummer 50 of hoger gekregen. Dit zorgt voor een duidelijk onderscheid en voor uniformiteit over alle technische hoofdstukken heen.

Maar nogmaals: je bent als bestekschrijver vrij om deze nummering aan te passen als dat je voorkeur heeft.

André: Mag ik nog een aanvullende vraag stellen?

Erik: Natuurlijk.

André: Ik weet dat als je afwijkt van hoofdstuk 01 uit de Standaard RAW Bepalingen, je moet afwijken op het gehele artikelnummer. Gaat dat dan nog goed als je iets toevoegt onder 50?

Erik: Ja hoor, de regels zoals we die kennen blijven nog steeds van toepassing. Ik zal het kort samenvatten.

Voeg je iets toe onder hoofdstuk 01, Algemeen en Administratief, van de Standaard RAW Bepalingen, dan moet je in deel 3 van het bestek ook afwijken op het exacte artikel uit de Standaard RAW. Dus wijk je af van iets wat is geregeld in artikel 01.01.01 van de Standaard RAW Bepalingen, dan plaats je deze afwijking ook onder artikel 01.01.01 in deel 3 van het bestek.

Voeg je echt iets toe wat nog niet geregeld is onder 01.01, dan kun je deze bepaling plaatsen onder artikel 01.01.50. Maar zoals zojuist aangegeven, kun je ook kiezen voor bijvoorbeeld het eerst vrije artikelnummer. In dit geval bijvoorbeeld 01.01.14.

Voor de technische hoofdstukken, hoofdstuk 10 en verder, geldt dat als je in het bestek afwijkt van een artikel in de Standaard RAW Bepalingen, je de afwijking in ieder geval onder het juiste hoofdstuk, deelhoofdstuk en paragraaf in de bepalingen van deel 3 van het bestek plaatst. Dus wijk je af van artikel 22.01.01 uit de Standaard RAW Bepalingen, dan plaats je de afwijking in ieder geval onder 22.01. Het te gebruiken artikelnummer - de laatste 2 cijfers - is vrij.

Concreet: is iets nog niet geregeld in de Standaard RAW Bepalingen zoals onder 22.01, dan plaats je deze bepaling onder een artikelnummer dat nog niet in de Standaard voorkomt. Dat kan artikel 22.01.50 zijn, maar je hebt ook hier als bestekschrijver een vrije keuze. 

Het voordeel van de keuze voor een hoger vrij nummer, zoals 50, is dat je niet telkens je moederbestek hoeft om te nummeren als er een wijziging in de Standaard RAW Bepalingen volgt. 

André: Het is mij nu wel duidelijk. Nog een laatste vraag: mag ik bij het afwijken op een technisch hoofdstuk uit de Standaard RAW Bepalingen ook afwijken van het exacte artikel uit de Standaard? Dus als ik afwijk van artikel 51.02.07 uit de Standaard, mag ik in deel 3 dan ook artikelnummer 51.02.07 gebruiken?

Erik: Dat mag altijd. De regel van de eerste vier cijfers bij technische hoofdstukken blijft overeind, maar daaraan voldoe je: de bepaling staat tenslotte onder 51.02. Exact afwijken op een artikel in de Standaard en dat artikelnummer overnemen in het bestek komt de leesbaarheid van het bestek alleen maar ten goede.

André: Het is mij helemaal duidelijk, dank voor de toelichting.

Erik: Graag gedaan

De CROW-helpdesk beantwoordt dagelijks tientallen vragen op het gebied van RAW, UAV-GC en aanbesteden. Meer helpdeskvragen lezen? Bekijk ze hier.  

Zelf een vraag stellen? Dat kan via Vraag en antwoord op RAW.nl of door het invullen van het helpdeskformulier op CROW.nl (kies bij vakgebied voor RAW). Je kunt ook een e-mail sturen naar helpdesk@crow.nl.