Helpdeskvraag: Wanneer plaats ik een bepaling onder artikel 50 in deel 3 van het bestek?
Een bestekschrijver loopt tijdens het opstellen van een bestek aan tegen keuzebepalingen onder artikel 50. Deze worden gebruikt om iets te regelen wat nog niet is opgenomen in de Standaard RAW Bepalingen. Maar hoe gebruik je deze bepalingen nu precies en hoe verhouden deze zich tot deel 3 van het bestek? De CROW-helpdesk biedt uitkomst.
André: Ik heb een vraag over deel 3 van het bestek.
Erik: Dag, wat is precies je vraag?
André: Ik ben bezig met het opstellen van een bestek. Nu zie ik dat er ook keuzebepalingen onder artikel 50 staan. Wanneer plaats je een bepaling in het bestek nu onder 50?
Erik: Het klopt dat wij keuzebepalingen hebben opgenomen onder artikelnummer 50 in de catalogus met keuzebepalingen. Dit zijn keuzebepalingen die iets regelen wat nog niet is opgenomen in de Standaard RAW Bepalingen, vandaar dat deze onder 50 staan.
André: Maar alles wat ik toevoeg in deel 3 van het bestek is toch een toevoeging aan de Standaard? Dan moet ik dus alles onder artikel 50 plaatsen, behoudens de bepalingen die iets wijzigen ten opzichte van de Standaard RAW Bepalingen.
Erik: Niet helemaal. Het gaat hier echt om zaken die niet aansluiten bij hetgeen dat geregeld is in de Standaard RAW Bepalingen. Voeg je iets toe aan een bestaand artikel dan vult de bestekschrijver aan op dat artikel uit de Standaard RAW Bepalingen. Het is dan al wel geregeld, maar je voegt daar iets aan toe of wijkt daarop af. Je kunt dan aanvullen op een bestaand artikel.
André: Ik denk dat ik het begrijp. Dus echt alleen zaken die nog niet zijn geregeld in de Standaard RAW Bepalingen plaats je onder 50, anders wijzig je een bestaand artikel in de Standaard of vul je daar iets op aan.
Erik: Klopt helemaal. Overigens, je bent niet verplicht om dat op deze manier te doen. In de RAW-systematiek geldt nog steeds de regel dat een technische bepaling in deel 3 van het bestek moet aansluiten bij het juiste hoofdstuk en paragraafnummer. Dit in verband met de logische indeling van de technische bepalingen in zeven paragrafen.
Tot de RAW Jaarversie 2025 nummerde CROW de bepalingen in de catalogus met keuzebepalingen op volgorde, beginnend bij artikelnummer 01 en vervolgens oplopend: 02, 03 enz.
Op verzoek van veel gebruikers hebben we dit in 2025 aangepast. Het bleek dat veel bestekschrijvers de nummering uit de catalogus bepalingen in het bestek zelf al omnummerde, zodanig dat de bepalingen eenzelfde nummer kregen als het bijbehorende artikel in de Standaard RAW Bepalingen. Artikelen zonder relatie gaven ze dan vaak het eerstvolgende ‘vrije’ artikelnummer.
Om deze bestekschrijvers ten dienst te zijn, heeft CROW nu zelf alle artikelen met een relatie tot een artikel in de Standaard hetzelfde artikelnummer en dezelfde artikelnaam meegegeven. Alle ‘overige’ artikelen, dus die zonder relatie met een artikel uit de Standaard, hebben een artikelnummer 50 of hoger gekregen. Dit in verband met het duidelijke onderscheid en uniformiteit over alle technische hoofdstukken heen.
Maar nogmaals, je bent als bestekschrijver vrij om deze nummering aan te passen als dat je voorkeur heeft.
André: Mag ik nog een aanvullende vraag stellen?
Erik: Natuurlijk.
André: Ik weet dat als je afwijkt van hoofdstuk 01 uit de Standaard RAW Bepalingen, dat je moet afwijken op het gehele artikelnummer. Gaat dat dan nog goed als je iets toevoegt onder 50?
Erik: Ja hoor, de regels zoals we die kennen gaan nog steeds op. Ik zal het kort samenvatten;
Voeg je iets toe onder hoofdstuk 01 (Algemeen en Administratief) van de Standaard RAW Bepalingen dan moet je in deel 3 van het bestek ook afwijken op dit exacte artikel uit de Standaard RAW; dus wijk je af van iets wat geregeld is in artikel 01.01.01 van de Standaard RAW Bepalingen, dan plaats je deze ook onder artikel 01.01.01 in deel 3 van het bestek. Voeg je echt iets toe wat nog niet geregeld is onder 01.01 dan kun je ook deze plaatsen onder artikel 01.01.50, maar zoals zojuist aangegeven, geldt dat je ook hier kunt kiezen voor bijvoorbeeld het eerst vrije artikelnummer, in dit geval 01.01.14.
Voor de technische hoofdstukken, hoofdstuk 10 en verder, geldt dat als je in het bestek afwijkt op een artikel in de Standaard RAW Bepalingen, de afwijking in ieder geval plaatst onder het juiste hoofdstuk, deelhoofdstuk en paragraaf in de bepalingen van deel 3 van het bestek. Dus wijk je af op artikel 22.01.01 uit de Standaard RAW Bepalingen, dan plaats je deze in ieder geval onder 22.01 (hoofdstuk deelhoofdstuk en paragraaf), het te gebruiken artikelnummer (de laatste 2 cijfers) is vrij. Ook hier gaat hetzelfde op; is iets nog niet geregeld in de Standaard RAW Bepalingen onder 22.01 dan plaats je deze onder een nog niet in de Standaard voorkomend artikelnummer. Dit kan 50 zijn, dus 22.01.50, maar je hebt ook hier als bestekschrijver een vrije keuze. Voordeel van de keuze voor een hoger vrij nummer zoals 50, is dat je niet telkens je moederbestek hoeft om te nummeren als er een wijziging in de Standaard RAW Bepalingen volgt.
André: Het is mij nu wel duidelijk. Nog een laatste vraag: mag ik bij het afwijken op een technisch hoofdstuk uit de Standaard RAW Bepalingen ook afwijken op het exacte artikel uit de Standaard; dus als ik afwijk op artikel 51.02.07 uit de Standaard, dat ik in deel 3 een ander artikelnummer gebruik dan 51.02.07?
Erik: Dat mag altijd. De regel van de eerste 4 cijfers bij technische hoofdstukken blijft overeind, maar daar voldoe je aan, hij staat tenslotte onder 51.02. Het exact afwijken op een artikel in de Standaard komt de leesbaarheid van het bestek alleen maar ten goede.
André: Het is mij helemaal duidelijk, dank voor de toelichting.
Erik: Graag gedaan
De CROW-helpdesk beantwoordt dagelijks tientallen vragen op het gebied van RAW, UAV-GC en aanbesteden. Meer helpdeskvragen lezen? Bekijk ze hier.
Zelf een vraag stellen? Dat kan via Vraag en antwoord op RAW.nl of door het invullen van het helpdeskformulier op CROW.nl (kies bij vakgebied voor RAW). Je kunt ook een e-mail sturen naar helpdesk@crow.nl.
