Hoe pas je beeldkwaliteit toe in RAW? (deel 2)

Onlangs hebben we deze blog geplaatst met daarin een aantal voorbeeldcasussen rondom beeldkwaliteit in RAW. Aan de hand van enkele vragen kon je je eigen kennis over dit thema testen. In dit artikel gaan we wat meer de diepte in en beantwoorden de vragen die toen aan bod zijn gekomen.

Aantal weken?
Weken: zie Beeldkwaliteit in RAW in combinatie met een Raamovereenkomst | CROW

Bij onkruidbestrijding op beeldkwaliteit schat een aannemer op basis van de areaalgegevens in wat de kosten jaarrond zijn om hieraan te voldoen. In het groeiseizoen zal de aannemer het druk hebben en in de winterperiode hoeft hij bijna niets te doen. Door de kosten over een geheel jaar (52 weken) te berekenen worden deze uitgesmeerd over een heel jaar. De risicospreiding wordt nog groter als de aannemer een contract heeft voor twee of drie jaar. Jaar 1 kan heel groeizaam zijn (hogere kosten voor de aannemer) en jaar 2 heel droog en warm (relatief weinig kosten).

Door nu een opdracht voor onkruidbestrijding te vragen voor alleen de weken van 1 maart t/m 31 oktober, is niet in lijn met de systematiek van beeldkwaliteit. Theoretisch kan de aannemer de kosten over een geheel jaar delen door 35 weken. Het risicoprofiel wordt daarmee hoger en waarschijnlijk de prijs per week ook. Bij beeldkwaliteit is ook het uitgangspunt dat het ‘jaarrond’ op beeld moet zijn, dus niet alleen die 35 weken.

Maar wat doe je nu als het groeiseizoen al 1 februari is gestart, en op 1 maart het onkruid al ‘meters’ hoog staat? Dus eigenlijk bij aanvang van het werk?

Beeldkwaliteit bij start werk
Start werk: zie de Standaard RAW Bepalingen 2025, artikel 01.24.05

Bij start van het werk moet de beeldkwaliteit hetzelfde zijn als bij oplevering. Gedurende de gehele contractduur moet de kwaliteit voldoen aan de eisen van het contract. Van dag 1 tot de allerlaatste dag.

Om vast te stellen of het areaal bij aanvang overeenkomt met de voorgeschreven kwaliteit in het bestek heeft de aannemer de volgende mogelijkheden:

• Steekproefsgewijze controle volgens de Standaard RAW Bepalingen 2025, artikel 01.24.05 lid 03. Zo spoedig mogelijk na aanvang werk nemen de partijen samen de bestaande situatie op, volgens de regels van 01.24.08. De resultaten worden schriftelijk vastgelegd en de aannemer bepaalt de situering van het meetvak, de meetstrook en het element binnen de meetlocatie.
• Een melding binnen vier weken na aanvang werk. Concreet betekent dit dat de aannemer na aanvang van het werk vier weken de tijd heeft om het areaal door te rijden, te beoordelen en afwijkende onderdelen schriftelijk te melden (zie 01.24.05 lid 06).
• Een melding binnen acht maanden na aanvang werk. Deze melding, zoals bedoeld in 01.24.05 lid 06, kan van toepassing zijn bij onkruidbestrijding. Wanneer het werk start op 1 november, zijn wortelonkruiden vaak nog niet zichtbaar. Deze komen doorgaans pas in het groeiseizoen in beeld, waardoor beoordeling binnen vier weken na aanvang van het werk niet mogelijk is. De aannemer kan dergelijke onderdelen daarom uiterlijk binnen acht maanden na aanvang van het werk schriftelijk aan de directie melden.

De directie beoordeelt de melding zo spoedig mogelijk, uiterlijk binnen vijf werkdagen. Is de melding terecht, dan is dit een tekortkoming van de opdrachtgever. De aannemer kan deze tekortkoming herstellen (op beeld brengen) maar dit is wel meer werk voor zover deze werkzaamheden niet in het bestek zijn opgenomen

Kwaliteit voldoet niet
Kwaliteit: zie de Standaard RAW Bepalingen 2025, artikel 01.24.04 en 01.24.07 t/m 01.24.09

Om hier antwoord op te kunnen geven is het goed om eerst te verduidelijken dat de kwaliteit vastgesteld wordt door tijdens een opneming meetlocaties te beoordelen. Dit moeten locaties zijn van minimaal 0,05 ha en ten hoogste 1,0 ha met een lengte of breedte van ten hoogste 200 meter. Het overzicht van de meetlocaties hoort in het bestek vermeld te zijn (zie Standaard RAW Bepalingen 2025, artikel 01.24.04).

Een besteksmelding is een melding van de directie aan de aannemer dat de aannemer op een specifieke locatie niet voldoet aan het contract/bestek. Een besteksmelding wordt normaal gesproken alleen gedaan als sprake is van een gevaarlijke of echt storende situatie. Voor het dagelijkse toezicht, kan je als opdrachtgever gebruik maken van een gewone melding van onvoldoend werk. In de besteksposten staat vermeld hoe snel een aannemer moet reageren bij een besteksmelding (variërend van een dag tot enkele weken). De aannemer meldt wanneer deze klaar is met de melding en de directie moet dit dan ook beoordelen (zie 01.24.07)

Een opneming wordt meestal gedaan in het kader van de betalingstermijn. Dit gaat volgens artikel 01.24.08 en 01.24.09. Hier wordt dus gekeken of de aannemer voldoet aan het contract en of de termijn betaald volledig betaald wordt.

Een eenvoudig voorbeeld met eenheid in weken:

Voor onkruidbeheersing op verharding worden A-select meetlocaties uitgekozen, ten minste 25 en maximaal 100 stuks. Vervolgens wordt op de meetlocatie gekeken of er een vak verharding aanwezig is. Is dit het geval dan wordt deze beoordeeld: voldoet wel of niet. Het resultaat: in 40 meetlocaties is verharding aanwezig en daarvan voldoen er vijf, dus 12,5%, niet aan de kwaliteit.

Vervolgens wordt berekend: de prijs per eenheid (per week) x4 (een termijn) x het percentage x een factor 1,3 (een soort korting).

Beeldkwaliteit werkt niet
Het werkt niet: zie hoofdstuk 2 van de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2023

In de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2023 is in hoofdstuk 2 een handleiding opgenomen voor het gebruik van beeldkwaliteit. Daarin wordt verwezen naar het iAMPro-model. Het gaat eigenlijk om de cirkel ‘ambitie – opdracht – toezicht – monitor’. Al deze stappen worden nader toegelicht met daarbij handvatten voor beide partijen.

Het uiteindelijke doel moet zijn om samen te zorgen voor een areaal dat op beeld ligt. Beide partijen hebben hun rol hierin. Opdrachtgever moet zich bewust zijn van wat in het contract wordt gevraagd (is het realistisch) en de aannemer moet ‘geen gouden bergen’ beloven (is het realiseerbaar).

Er ligt natuurlijk een contract aan ten grondslag, maar dit moet samen gerealiseerd worden op basis van redelijkheid en billijkheid (uitgangspunt van de UAV).

Heb je na het lezen van deze blog nog andere vragen over beeldkwaliteit in relatie tot RAW? Kijk dan eens bij het cursusaanbod van CROW Academie. De cursus Beeldkwaliteit in RAW helpt je op weg, zodat je makkelijker je weg vindt in RAW-contracten waarin met beeldkwaliteit wordt gewerkt.